Slecht wegbeheer, meer vorstschade
Door Hans Bekkers • 08.01.10 •
Veel winterschade aan wegen is een gevolg van achterstallig onderhoud. Ontoereikende budgetten zijn vaak de oorzaak. Gemiddeld is jaarlijks 1 euro per vierkante meter nodig.
De ene gemeente is de andere niet, maar vrijwel overal in Nederland is het als weggebruiker dezer dagen flink manoeuvreren tussen de gaten in het asfalt. Kapotgevroren wegdekken leiden tot aanzienlijke schadeposten voor de wegbeheerder. Na een spoedreparatie, is in het voorjaar doorgaans een grondiger opknapbeurt nodig. Dubbele kosten dus. Wat erger is, is dat die extra kosten te voorkomen waren geweest. ‘Een goed onderhouden weg is winterhard’, zegt Luut van Hoogevest van adviesbureau Grontmij.
|
De huidige winter legt, net als de vorige overigens, volgens hem nog maar eens bloot hoe het is gesteld met het onderhoud van veel gemeentelijke wegen. Wegdekken waar door achterstallig onderhoud (kleine) scheuren in zitten, vertonen na een paar winterse dagen opeens opvallend veel gaten. De combinatie van vorst en vocht heeft een funeste uitwerking: door bevriezing zet het water in de scheurtjes uit en doet de bovenlaag springen. ‘Waar je dus veel gaten in het wegdek ziet, is globaal gesproken sprake van achterstallig onderhoud,’ zegt Van Hoogevest. ‘Veel gemeenten bezuinigen op wegenonderhoud. Dat komen we met grote regelmaat tegen als ze ons vragen beheerplannen voor hun wegen op te stellen. Het budget dat wij vervolgens adviseren als je het onderhoud goed wil doen, is vrijwel altijd een discussiepunt. “Is dat echt nodig?” en “Kan het niet minder?” Tja, je kan er op besparen maar dan loop je bij stevige winters wel een risico dat je uiteindelijk extra duur uit bent’, zegt hij.
Afhankelijk van de financiële situatie van een gemeente, lukt het Grontmij meestal nog wel de politiek te overtuigen wegonderhoud serieus te nemen. Eigen ambtenaren, die hetzelfde adviseren, blijken er meer moeite mee te hebben. ‘ Anders dan tegenover een buitenstaander, is de politiek dan eerder geneigd te bedingen dat het wel ietsje minder kan.’
Rijkswaterstaat
Bij Grontmij hebben ze overigens de indruk dat goed wegenonderhoud beter op de agenda staat dan in vroeger jaren. Dat ligt dan met name aan Rijkswaterstaat, dat met een krachtig inzetten op een beter onderhoud van de rijkswegen een goed voorbeeld geeft. ‘Maar feit blijft, dat wethouders nu eenmaal liever een nieuw centrum bouwen dan geld steken in wegenonderhoud’, zegt Van Hoogevest. Hij is er bovendien niet gerust op dat de opgaande lijn de komende jaren wordt doorgetrokken. De vele bezuinigingen waarmee gemeenten te maken gaan krijgen, zoals de korting op het Gemeentefonds, zullen volgens hem hun effect niet missen.
Gemeenten dienen volgens hem ongeveer één euro per vierkante meter per jaar te reserveren voor het wegenonderhoud. ‘Een gemiddelde’, waarschuwt de ingenieur. ‘Het is een vrij globale richtlijn. Gemeenten met een instabiele bodem, zoals in een groot deel van het westen, zijn duurder uit. De ervaring leert dat de meeste gemeenten ruim onder het gemiddelde zitten. Ergens tussen de halve en hele euro in. Maar er zijn er ook die nog lager zitten dan een halve euro’, zegt hij.
Hoe lang gaat een weg mee?
Afhankelijk van onder andere de intensiteit van het gebruik en de mate van onderhoud, gaat een weg zo’n 20 tot 40 jaar mee. Doorgaans volstaat één licht onderhoud in de 6 à 7 jaar. ‘Maar je kunt er ook voor kiezen één keer in de 8 tot 15 jaar een wat zwaarder onderhoud te plegen. Die keus is aan de gemeenten’, zegt Luut van Hoogevest van Grontmij.
Bron: Binnenlandsbestuur
|
